هرگاه آب‌جو جوشيد و مسكر شد ، مادّه‌اى از آن مىتراود كه مانند مايهء خمير براى ساختن مجدّد آن به كار مىرود و آن مثل رسوب بول و درد خمر ، البتّه نجس و حرام است . سوم آن‌كه الكل خالص كه سمّ ، است و نمىتوان خورد پاك است يا نجس ؟ جواب آن‌كه چون مستى مىآورد ، نجس است ، و لو به آن‌كه به آب بياميزند و بنوشند . و اگر فرض كنيم هيچ مستى نياورد ، و لو به آميختن با آب ، پاك است . « 1 » مؤلف : روايت است از رسول صلّى اللّه عليه و آله كه گفت : « إيّاكم و هاتين الكعبتين الموسومتين ، فإنّهما من ميسر العجم » ؛ گفت : دور باشيد از اين دو استخوان نگاشته كه آن از قمار عجم است . علّامه شعرانى : نقش بر آن حك كرده‌اند و نگاشتن به معنى نقش كردن و مجسّمه تراشيدن و حكّاكى كردن و امثال آن است . و عوامّ زمان ما نگاشتن را در نوشتن به قلم و كاغذ استعمال مىكنند و لغت فصيح نيست . « 2 » وَ مَنافِعُ لِلنَّاسِ . « 3 » مؤلف : و در آنها منفعت‌هاست مردمان را . علّامه شعرانى : قاعده در حلال و حرام همين است كه چون زيان و شرّ در چيزى غالب بر سود آن بود از آن نهى كنند و خمر و ميسر همچنين‌اند و اطبّاى عرب با آن‌كه در وصف منافع خمر مبالغه مىكردند و براى آن فوايد بىشمار مىشمردند ، چنان‌كه در كليات شرح موجز به تفصيل آورده . خاصّه براى پسران آن را ضرورى مىپنداشتند . با اين حال ، اعتراف دارند كه زيان آن بسيار است . و در همان كتاب گويد : زيان آن در قواى نفسانى ، يكى آن‌كه ذهن را كند مىكند و بلادت مىآورد و اعصاب را

--> ( 1 ) . همان ، ص 190 . ( 2 ) . همان ، ص 192 . ( 3 ) . بقره ( 2 ) آيهء 219 .